Header 2

In het weekend van 13 oktober hebben bijna 300 vrijwilligers in gemeenten Duiven, Westervoort, Wageningen, Renkum, Neder-Betuwe, Utrechtse Heuvelrug en Lingewaard de oevers van de Rijn schoongemaakt. De Rijnjutters haalden gezamenlijk ruim 1.500 kilo afval op. De juttersacties vormen de start van het riviernetwerk Schone Rijn, een samenwerking tussen onder meer IVN Natuureducatie, Rijkswaterstaat, gemeenten en provincie Gelderland. 

Duizenden deelnemers aan World Cleanup Day in Nederland hebben samen meer dan 35.000 stuks zwerfvuil opgeruimd en vastgelegd. Ze hebben tijdens het opruimen alles wat ze aan afval tegenkwamen – elk afzonderlijk flesje, blikje, sigarettenpakje of tasje – met behulp van een app op hun telefoon vastgelegd. Vermoedelijk is er nog veel meer schoongemaakt, omdat niet iedereen (continu) de app heeft gebruikt. (Bron: Plastic Soup Foundation)

Vanaf 15 oktober worden voor de tweede keer de Maasoevers onderzocht op de aanwezigheid van afval. Sinds dit voorjaar onderzoeken burgerwetenschappers ook de Belgisch Limburgse Maasoevers om de hoeveelheid, samenstelling en herkomst van afval in de Maas te bepalen. RivierPark Maasvallei sluit met haar partners aan bij Schone Rivieren, een Nederlands initiatief van IVN Natuureducatie, Stichting De Noordzee en de Plastic Soup Foundation om niet alleen de Maasoevers op te ruimen maar deze ook duurzaam schoner te houden.

De verontreiniging die ontstaat door het opvullen van zandwinlocatie Over de Maas gaat veel verder dan gedacht. Dat zegt Burgercollectief Dreumelse Waard na eigen onderzoek. Daaruit zou blijken dat het plastic niet alleen op de oevers van de plas tussen Alphen en Dreumel aanspoelt, maar dat dat afval ook in de Maas en zo uiteindelijk in zee terechtkomt. (Bron: Omroep Gelderland)

Zwerfafval is een groot probleem in de uiterwaarden van alle gemeenten langs de Maas en de Waal. Na de hoogwaterperiode blijft er veel zwerfafval achter. Dit is slecht voor milieu, mens en dier en zorgt bovendien voor een lelijk landschapsbeeld. Om dit probleem te verminderen is de gemeente Maasdriel in 2015 begonnen met het Maas- en Waaljutten.

Vrijwilligers die als onderzoekers langs rivieroevers meedoen aan de monitoring van zwerfafval doen vooral mee omdat ze zich aan storen aan het vele afval. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Leiden naar de motivatie van rivierafvalonderzoekers. Daarnaast willen ze graag hun steentje bijdragen aan het oplossen van de plasticsoep.

Het is een prachtige zaterdagmorgen; de zon schijnt en het kwik heeft de 25 graden al gepasseerd. Samen met twee IVN-vrijwilligers (Miny en Mony) ben ik op weg richting Aalst, waar vandaag de Big Jump plaats vindt. Dit is een jaarlijks terugkerend evenement waarbij een groep enthousiastelingen in het water van de afgedamde Maas springt om aandacht te vragen voor schoon drinkwater. Het wordt georganiseerd door drinkwaterbedrijf Dunea, één van de partners van Schone Rivieren.

Resultaten voorjaarsmeting Schone Rivieren 

Op 126 onderzochte trajecten langs de oevers van de Maas en Waal in Limburg, Noord-Brabant en Gelderland zijn hoofdzakelijk (87%) plastic items aangetroffen. Meer dan 200 vrijwilligers hebben in het kader van het project Schone Rivieren aan de hand van turflijsten precies vastgelegd welk zwerfvuil ze op welke locaties hebben gevonden. Elk namen ze een traject van 100 meter voor hun rekening. In de top-5 van de bijna 60.000 gevonden (én opgeruimde) items stonden ondefinieerbare stukken plastic, piepschuim, snoepverpakkingen, drankverpakkingen en sanitair afval zoals wattenstaafjes en vochtige doekjes.

Meer dan 250 rivierafvalonderzoekers gingen dit voorjaar op pad om het afval langs de rivieren te monitoren. Op 30 mei kwamen vijfentwintig onderzoekers uit Gelderland in hun ‘clubhuis’ in Sint Agatha bij elkaar om terug te blikken op de monitoringsacties. Op het programma? Elkaar ontmoeten, evalueren en ervaringen delen uit het veld.

In Nederland hebben we veel rivieren en daar zijn we trots op! Maar helaas: de plastic soep begint op je stoep, komt in rivieren en vervolgens in zee terecht. Samen met toegewijde vrijwilligers brengen we de afvalitems in kaart en ruimen we deze op. Dit bleef de afgelopen maanden niet onopgemerkt. Diverse media besteedden aandacht aan Schone Rivieren en aan de statiegeld discussie die speelt.

Na jaren soebatten leek het dan eindelijk echt te gebeuren, er zou statiegeld op kleine flesjes en blik ingevoerd worden zodat zwerfafval en grote maatschappelijke opruimkosten voorkomen zouden worden. Staatsecretaris van Veldhoven (D66) besloot helaas anders. De invoering van statiegeld op kleine flesjes en blik is wederom uitgesteld.

Afgelopen zomer was ik op familiebezoek in Amerika. Op de Florida Keys bezochten we een opvangcentrum voor gewonde zeeschildpadden. Wat een prachtige dieren! Veel van de patiënten hadden problemen door het plastic in hun maag. Een drijvend boterhamzakje lijkt blijkbaar verdacht veel op een lekkere kwal. Helaas verteert het een stuk minder goed... The Turtle Hospital lapt de dieren gelukkig zo goed mogelijk op, en zet ze plasticvrij weer uit in zee. Door: rivierafvalonderzoeker Marieke

> Wil je de vrijwilligers van Schone Rivieren volgen op Facebook? Klik hier en word lid van de groep 'Schone Rivieren', zo blijf je op de hoogte!

Het startschot voor de Landelijke Opschoondag, die als thema ‘één buurt, één missie’ had, klonk in Oss. Mede in het kader van project Schone Maas zijn 15 buitengebieden van de gemeente zwerfafvalvrij gemaakt. In totaal hebben hier maar liefst 350 mensen uit de omgeving, samen met roeivereniging Aross, Stichting Landschapsbeheer Oss, de gemeente, de MikMakkers, de zeeverkenners, lokale ondernemers en vrijwilligers de voorjaarsschoonmaak ingeluid. 

Het water in de rivieren steeg in januari tot grote hoogte, daalde weer en liet een schrikbarend spoor van afval achter. Onze trainingen voor toekomstige rivierafvalonderzoekers stroomden intussen vol met gemotiveerde deelnemers, het beeld van rivieren van afval stond vers op het netvlies gebrand. Kortom het gevoel van urgentie kon niet sterker en de timing van ons onderzoek niet beter. 

Amsterdam, 16 januari 2018 - Nu het water in de rivieren zakt, is goed zichtbaar hoeveel afval er in de rivieren drijft. Uit een nieuw onderzoek naar zwerfafval op de oevers van de Maas en Waal blijkt dat 60 procent van dit afval bestaat uit plastic. Drankverpakkingen, waaronder plastic flesjes, doppen en wikkels, vervuilen samen met blikjes, snackverpakkingen en ondefinieerbare stukken plastic de rivieren en oevers het meeste. Iedere 100 meter rivieroever bevat gemiddeld 40 drankverpakkingen, waarvan de meerderheid afkomstig is van recreanten. Deze resultaten komen voort uit het onderzoek van het project Schone Rivieren, een samenwerkingsverband van IVN Natuureducatie, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee.
 
> Download hier het onderzoeksrapport