Header 2

Vrijwilligers die als onderzoekers langs rivieroevers meedoen aan de monitoring van zwerfafval doen vooral mee omdat ze zich aan storen aan het vele afval. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Leiden naar de motivatie van rivierafvalonderzoekers. Daarnaast willen ze graag hun steentje bijdragen aan het oplossen van de plastic soep.

Het is een prachtige zaterdagmorgen; de zon schijnt en het kwik heeft de 25 graden al gepasseerd. Samen met twee IVN-vrijwilligers (Miny en Mony) ben ik op weg richting Aalst, waar vandaag de Big Jump plaats vindt. Dit is een jaarlijks terugkerend evenement waarbij een groep enthousiastelingen in het water van de afgedamde Maas springt om aandacht te vragen voor schoon drinkwater. Het wordt georganiseerd door drinkwaterbedrijf Dunea, één van de partners van Schone Rivieren.

Resultaten voorjaarsmeting Schone Rivieren 

Op 126 onderzochte trajecten langs de oevers van de Maas en Waal in Limburg, Noord-Brabant en Gelderland zijn hoofdzakelijk (87%) plastic items aangetroffen. Meer dan 200 vrijwilligers hebben in het kader van het project Schone Rivieren aan de hand van turflijsten precies vastgelegd welk zwerfvuil ze op welke locaties hebben gevonden. Elk namen ze een traject van 100 meter voor hun rekening. In de top-5 van de bijna 60.000 gevonden (én opgeruimde) items stonden ondefinieerbare stukken plastic, piepschuim, snoepverpakkingen, drankverpakkingen en sanitair afval zoals wattenstaafjes en vochtige doekjes.

Meer dan 250 rivierafvalonderzoekers gingen dit voorjaar op pad om het afval langs de rivieren te monitoren. Op 30 mei kwamen vijfentwintig onderzoekers uit Gelderland in hun ‘clubhuis’ in Sint Agatha bij elkaar om terug te blikken op de monitoringsacties. Op het programma? Elkaar ontmoeten, evalueren en ervaringen delen uit het veld.

In Nederland hebben we veel rivieren en daar zijn we trots op! Maar helaas: de plastic soep begint op je stoep, komt in rivieren en vervolgens in zee terecht. Samen met toegewijde vrijwilligers brengen we de afvalitems in kaart en ruimen we deze op. Dit bleef de afgelopen maanden niet onopgemerkt. Diverse media besteedden aandacht aan Schone Rivieren en aan de statiegeld discussie die speelt.

Na jaren soebatten leek het dan eindelijk echt te gebeuren, er zou statiegeld op kleine flesjes en blik ingevoerd worden zodat zwerfafval en grote maatschappelijke opruimkosten voorkomen zouden worden. Staatsecretaris van Veldhoven (D66) besloot helaas anders. De invoering van statiegeld op kleine flesjes en blik is wederom uitgesteld.

Afgelopen zomer was ik op familiebezoek in Amerika. Op de Florida Keys bezochten we een opvangcentrum voor gewonde zeeschildpadden. Wat een prachtige dieren! Veel van de patiënten hadden problemen door het plastic in hun maag. Een drijvend boterhamzakje lijkt blijkbaar verdacht veel op een lekkere kwal. Helaas verteert het een stuk minder goed... The Turtle Hospital lapt de dieren gelukkig zo goed mogelijk op, en zet ze plasticvrij weer uit in zee. Door: rivierafvalonderzoeker Marieke

> Wil je de vrijwilligers van Schone Rivieren volgen op Facebook? Klik hier en word lid van de groep 'Schone Rivieren', zo blijf je op de hoogte!

Het startschot voor de Landelijke Opschoondag, die als thema ‘één buurt, één missie’ had, klonk in Oss. Mede in het kader van project Schone Maas zijn 15 buitengebieden van de gemeente zwerfafvalvrij gemaakt. In totaal hebben hier maar liefst 350 mensen uit de omgeving, samen met roeivereniging Aross, Stichting Landschapsbeheer Oss, de gemeente, de MikMakkers, de zeeverkenners, lokale ondernemers en vrijwilligers de voorjaarsschoonmaak ingeluid. 

Het water in de rivieren steeg in januari tot grote hoogte, daalde weer en liet een schrikbarend spoor van afval achter. Onze trainingen voor toekomstige rivierafvalonderzoekers stroomden intussen vol met gemotiveerde deelnemers, het beeld van rivieren van afval stond vers op het netvlies gebrand. Kortom het gevoel van urgentie kon niet sterker en de timing van ons onderzoek niet beter. 

Amsterdam, 16 januari 2018 - Nu het water in de rivieren zakt, is goed zichtbaar hoeveel afval er in de rivieren drijft. Uit een nieuw onderzoek naar zwerfafval op de oevers van de Maas en Waal blijkt dat 60 procent van dit afval bestaat uit plastic. Drankverpakkingen, waaronder plastic flesjes, doppen en wikkels, vervuilen samen met blikjes, snackverpakkingen en ondefinieerbare stukken plastic de rivieren en oevers het meeste. Iedere 100 meter rivieroever bevat gemiddeld 40 drankverpakkingen, waarvan de meerderheid afkomstig is van recreanten. Deze resultaten komen voort uit het onderzoek van het project Schone Rivieren, een samenwerkingsverband van IVN Natuureducatie, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee.
 
> Download hier het onderzoeksrapport

Voor het eerst in Nederland wordt er een grootschalig onderzoek gestart naar rivierafval langs de Maas en Waal met citizen science (burgerwetenschap). Dit onderzoek is onderdeel van Schone Rivieren, een initiatief van IVN Natuureducatie, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee. Je kunt je opgeven om mee te doen aan dit unieke rivierafvalonderzoek. Hiermee kun jij het verschil gaan maken in de aanpak van de plastic soep.

Let op: de trainingen in januari zijn inmiddels vol! In het najaar wordt een nieuwe ronde trainingen georganiseerd. Heb je hierin interesse? Laat dan hier je gegevens achter. Via de mail krijg je een seintje zodra je je kunt inschrijven voor de volgende ronde trainingen.

In 2018 rivierjutters ook aan de slag langs Waal, Maas, Rijn en Linge

ROSSUM - Donderdag 30 november werden de resultaten van drie jaar Waaljutters bekend gemaakt door IVN Gelderland. Op ca. 180 kilometer Waaloever werd maar liefst 61.000 kilo zwerfafval verzameld door vrijwilligers van sport- en cultuurverenigingen. De inzet van de vrijwillige rivierjutters is hard nodig. Anders zou dit afval terecht zijn gekomen in zee waar plastic afval veel schade toe brengt aan het zeeleven.

Met het initiatief ‘Schone Rivieren’ gaan IVN, Plastic Soup Foundation en Stichting De Noordzee samenwerken om de toevoer van plastic via rivieren aan de bron te stoppen. De komende vijf jaar gaan deze drie organisaties naast het opruimen van de rivieroevers van de Maas en Waal met vrijwilligers ook een grootschalig afvalonderzoek opzetten. Het doel van Schone Rivieren is om meer inzicht te krijgen in de hoeveelheden, samenstelling en herkomst van het afval langs de rivieren. Het is voor het eerst in Nederland dat er op deze grote schaal onderzoek naar rivierafval opgezet wordt met behulp van ‘citizen science’: dataverzameling door vrijwilligers voor wetenschappelijk onderzoek.

Hoeveel mensen melden zich bij de eerste training voor vrijwillige rivierafval onderzoekers? Het blijft een spannend moment. Al gauw wordt duidelijk dat we ons geen zorgen hoeven te maken: maar liefst 51 enthousiaste vrijwilligers willen zich net als ons gaan inzetten voor Schone Rivieren! De training vond afgelopen zaterdag 23 september plaats in Bezoekerscentrum De Grote Rivieren in Heerewaarden.